Badania nad zachowaniem kotów jednoznacznie dowodzą, że zwierzęta te tworzą silną i głęboką więź ze swoimi opiekunami.
Oto zachowania, których znaczenie zostało potwierdzone naukowo.
1. Powolne mruganie (koci uśmiech)
Co mówi nauka: Badanie opublikowane w 2020 roku przez naukowców z Uniwersytetu w Sussex (pod kierownictwem dr Karen McComb) wykazało, że powolne mruganie jest najważniejszym sygnałem pozytywnej komunikacji u kotów.
Wyjaśnienie behawioralne: Przymykanie oczu podczas patrzenia na człowieka to znak, że kot nie wyczuwa żadnego zagrożenia i jest całkowicie zrelaksowany. Badanie wykazało również, że koty znacznie chętniej podchodzą do ludzi, którzy odpowiadają im tym samym powolnym mrugnięciem.
2. Ocieranie się głową i policzkami (tzw. bunting)
Co mówi nauka: Zachowanie to zostało szczegółowo opisane przez ekspertów od kocich zachowań (w tym dr. Johna Bradshawa z Uniwersytetu w Bristolu).
Wyjaśnienie behawioralne: Na skroniach, policzkach i brodzie kota znajdują się gruczoły łojowe wydzielające uspokajające feromony. Kiedy pupil ociera się o Twoje nogi lub twarz, nie chodzi mu jedynie o „oznaczenie terytorium”, ale o stworzenie wspólnego, bezpiecznego zapachu grupy. To dowód na to, że uważa Cię za pełnoprawnego członka swojej bezpiecznej rodziny.
3. Pionowo podniesiony ogon (z lekkim zakrzywieniem)
Co mówi nauka: Badaczka zachowań zwierząt Cameron-Beaumont szczegółowo przeanalizowała ułożenie ogona u kotowatych jako wskaźnik ich intencji społecznych.
Wyjaśnienie behawioralne: Wysoko uniesiony, prosty ogon, czasem z lekko zakrzywioną końcówką przypominającą znak zapytania, to uniwersalny sygnał przyjaznego nastawienia. Koty przyjmują tę pozę, aby przywitać kogoś, kogo lubią i z kim chcą wejść w interakcję.
4. Szukanie bliskości podczas snu
Co mówi nauka: Podczas snu kot jest najbardziej bezbronny. Wybór miejsca na odpoczynek podlega więc surowym kryteriom bezpieczeństwa.
Wyjaśnienie behawioralne: Kot, który decyduje się na sen na Twoich kolanach, w stopach łóżka lub w tym samym pokoju, nie szuka jedynie ciepła. Z punktu widzenia etologii dzielenie strefy snu z człowiekiem dowodzi, że zwierzę postrzega Cię jako gwaranta bezpieczeństwa i w pełni Ci ufa.
5. Bezpieczne przywiązanie
Co mówi nauka: Przełomowe badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Stanowym Oregonu (dr Kristyn Vitale, 2019) polegało na przystosowaniu do potrzeb kotów testu obcej sytuacji (Strange Situation Test), który standardowo stosuje się do badania więzi u dzieci i psów.
Wyjaśnienie behawioralne: Badanie wykazało, że aż 64% kotów wykazuje „bezpieczne przywiązanie” do swojego opiekuna. Oznacza to, że sama obecność człowieka obniża poziom stresu u zwierzęcia w nowym otoczeniu i dodaje mu odwagi do poznawania świata. Twoja obecność działa na niego jak emocjonalna tarcza.
6. Ugniatanie łapkami (tzw. „robienie ciasta”)
Co mówi nauka: Jest to zachowanie neoteniczne, czyli dziecięce przyzwyczajenie, które zwierzę zachowuje w wieku dorosłym.
Wyjaśnienie behawioralne: Jako osesek kociak ugniata brzuch matki, aby stymulować wypływ mleka, co wywołuje u niego wyrzut endorfin i oksytocyny. Dorosły kot odtwarza ten ruch na miękkich powierzchniach lub na ciele swojego opiekuna, gdy znajduje się w stanie głębokiego relaksu, szczęścia i czułości – dokładnie tak, jak wtedy, gdy był blisko swojej mamy.
Podsumowanie
Więzi z kotem nie należy oceniać po głośności miauczenia czy nadmiernym pobudzeniu, lecz po jakości Waszej relacji i poziomie wzajemnego zaufania. Jeśli Twój kot szuka Twojej bliskości, wita Cię z wysoko uniesionym ogonem i potrafi się przy Tobie w pełni zrelaksować, nauka potwierdza: ten czworonóg naprawdę Cię kocha!