Czy koty są świadome nadchodzącej śmierci?
Pomimo licznych historii o zwierzętach, które w jakiś sposób „wiedziały”, że odchodzą, większość naukowców jest zgodna, że sama śmierć nie jest zrozumiała dla kota w taki sam sposób, w jaki rozumie ją człowiek. Zwierzę z pewnością jednak czuje, że w jego ciele zachodzą zmiany – i zachowuje się adekwatnie do ich natury. Jak poznać, że nasz ukochany kot umiera i jak mu pomóc w ostatnich dniach życia?
Jak zachowują się koty w obliczu zbliżającej się śmierci?
Osłabienie, ból, choroba, zmiany zachodzące w samej chemii organizmu, jak chociażby inny zapach – wszystkie te elementy kot potrafi wyczuć lepiej niż chociażby człowiek, który próbuje zaobserwować zmiany zachodzące we własnym organizmie.
Zmysły kota są znacznie lepsze, bardziej wyczulone niż ludzkie. Stąd też mruczek zauważa nieznane mu wcześniej zmiany, jakie zachodzą w jego ciele – i wie, że nie są to zmiany dobre. Nie zna pojęcia śmierci jako takiej, natomiast może odczuwać strach przed tymi zmianami. Wszystko to prawdopodobnie znajdzie zauważalne dla opiekuna odbicie w zachowaniu kota przed śmiercią.
Bezpieczne schronienie – reakcja małego drapieżnika
Zwierzęta różnych gatunków różnie zachowują się w chwilach słabości, takich jak choroba, zranienie czy poród i opieka nad młodymi.
Kot – niewielki, samotnie żyjący drapieżnik, który jednocześnie może paść ofiarą większych zwierząt, będzie w takich chwilach szukał bezpiecznego schronienia. W przypadku choroby jest to metoda przeczekania najgorszych momentów w miejscu, w którym nabierze sił i nie będzie narażony na atak.
Dlatego właśnie wiele kotów wyczuwających zmiany poprzedzające śmierć czy cierpiących silny ból uda się też w takie miejsce, aby w cichej kryjówce spokojnie zasnąć.
Jest jeszcze jedna przyczyna, dla której kot może szukać kryjówki, aby w niej spędzić ostatnie chwile. Bardzo osłabiony organizm, wchodzący w stan agonii, jest silnie wyczulony na bodźce z otoczenia.
Kot słyszy dźwięki głośniej, razi je światło, przesadnie reaguje na dotyk.
Pod skrzydła opiekuna
Koty jako zwierzęta od wieków związane z człowiekiem mogą jednak zachowywać się zupełnie inaczej w obliczu zbliżającej się śmierci – czy nawet przewlekłej choroby, bólu. W przeciwieństwie do zwierzęcia dzikiego, które szukałoby niedostępnej kryjówki, wiele kotów domowych szczególnie potrzebuje w tych chwilach uwagi i troski opiekuna.
Koty, które w cierpieniu stają się przylepami, będą próbowały podążać za opiekunem w miarę swoich sił i możliwości. Mogą wyrażać niezadowolenie, gdy są pozostawione same. Chcą być trzymane na rękach czy kolanach, głaskane, śpią przy człowieku. Takie koty proszą o opiekę w ciężkich chwilach. Boją się i nie chcą być z tym wszystkim same.
Znaczące zmiany w zachowaniu kota przed śmiercią
Niezależnie od tego, czy dany kot należy do tych, które próbują ukryć swoje cierpienie, czy też szukają wsparcia u człowieka, możesz zauważyć u niego także inne oznaki, że jego czas się zbliża. Na co zwrócić uwagę?
- Zmiany osobowości/zachowania kota – kot odczuwający silny ból, kot z przeczulicą, reagujący silniej na bodźce może być agresywny w nieoczekiwanych chwilach. Bywa, że kot odpowiada agresją na dotyk. Kot, który dawniej być przyjacielski i otwarty, może też zamknąć się w sobie i nie mieć ochoty na kontakt, ponieważ wiąże się on z bólem.
- Kot coraz więcej czasu poświęca na sen – to oczywiście także po prostu znak upływającego czasu. Stare koty potrzebują więcej odpoczynku do regeneracji sił.
- Brak apetytu, odmawianie jedzenia – jeśli kot nie jadł niczego przez całą dobę, jest to już powód do zmartwienia, zwłaszcza jeśli zwierzę jest w podeszłym wieku. Dwie doby są już dla kociego staruszka niebezpieczne.
- Zaniechanie pielęgnacji futra.
- Niska temperatura ciała kota – kot, który odchodzi ma coraz niższą temperaturę ciała i poszukuje ciepłych miejsc do odpoczynku. Najłatwiej rozpoznasz takie zmiany, sprawdzając kocie uszy, łapki i ogon. Ta niska ciepłota ciała jest oznaką słabnącego serca. Możesz podnieść komfort życia kota w ostatnich dniach, oferując mu ciepły termofor czy posłanie niedaleko grzejnika.
- Niski puls i mniejsza częstotliwość oddechów – kocie serce słabnie, a płuca z coraz większym wysiłkiem nabierają powietrza. Dla porównania, puls zdrowego kota wynosi 150–200 uderzeń na minutę, a częstotliwość oddechów – 20–30 na minutę.
- Drgawki – na kilka godzin przed śmiercią kot może mieć ataki drgawek, pomiędzy którymi mogą wystąpić krótkie epizody braku przytomności.
Z czasem kot może przestać reagować w okresach pomiędzy drgawkami – będzie powoli odchodził, tracił świadomość, przestanie rozpoznawać otoczenie i ludzi wokół niego. To oznaka, że prawdopodobnie są to jego ostatnie godziny i nadchodzi kres.
Jak opiekować się kotem w ostatnich chwilach jego życia?
Jak pomóc kotu w jego ostatnich dniach życia? Zagwarantowanie mu opieki lekarskiej i upewnienie się, że nie cierpi, to podstawa. A poza tym – po prostu bądź dla niego i ciesz się chwilami, w których Ci towarzyszy.
- Jeśli pragnie więcej uwagi i pieszczot niż zwykle – zapewnij mu je.
- Ułóż mu wygodne posłanie w ciepłym miejscu, gdzie z chęcią będzie drzemał.
- Jeśli ma wciąż apetyt – wybieraj dla niego ulubione smakołyki.
- Jeśli ma problemy z poruszaniem się – skróć dystans, który musi przebyć z legowiska do kuwety czy misek. Zapewnij mu też dogodny dostęp do ulubionych miejsc, np. podest czy „schodek” z niskiej pufy, które pozwolą mu wejść na łóżko.
- Nawet jeśli umierający kot nie jest wylewny, bądź blisko niego – chociażby w tym samym pomieszczeniu.
- Zapewnij mu cichą i spokojną przestrzeń – zrezygnuj z imprez, licznych gości, głośnej muzyki. Takie „rewolucje” to ogromny wysiłek psychiczny dla schorowanego zwierzęcia.
Śmierć kota - co zrobić z ciałem pupila?
Pożegnanie ze światem ukochanego kota powinno być tak komfortowe, jak jego życie z Tobą do tej pory. Jeśli kot cierpi, a temu cierpieniu nie można już ulżyć, przemyśl trudną, ale czasem konieczną decyzję o poddaniu go eutanazji. Umów się na spotkanie z lekarzem weterynarii, który pomoże Ci podjąć właściwą decyzję.
Choć odejście ukochanego pupila jest bardzo intymnym i trudnym wydarzeniem, musimy zastanowić się co zrobić z jego ciałem. Grzebanie zmarłych zwierząt domowych w przydomowym ogródku bądź w lesie jest prawnie zabronione.
Możemy poprosić o utylizację w gabinecie weterynaryjnym bądź zdecydować się na kremację (lub nie) i pochówek na cmentarzu dla zwierząt.
