Aktualności :
wamiz-v3_1

Reklama

Karma dla kota: jak wybrać najlepszą?

karma dla kota advice © Shutterstock

Każdy świadomy i troskliwy opiekun kota stara się zapewnić mu to, co najlepsze. Jednym z podstawowych aspektów opieki nad zwierzęciem jest jego właściwe i zbilansowane żywienie. Koty, w porównaniu do psów, zostały znacznie później udomowione. Między innymi dlatego ich potrzeby i nawyki żywieniowe są bardziej zbliżone do dzikich przodków. Udomowione koty pozostały drapieżnikami i bezwzględnymi mięsożercami, dlatego podstawą ich pożywienia musi być mięso

Oprócz tego, istnieje jednak szereg elementów, które mają wpływ na to, czy dana karma jest wysokiej jakości i czy zawiera wszystkie niezbędne wartości odżywcze. Dowiedz się jaki jest podział karm i w jaki sposób dokonując zakupu rozpoznać karmę dobrej jakości. 

Przez Redakcja Wamiz

Rynek karm gotowych

Segment akcesoriów i karm dla zwierząt to ogromy rynek pełen różnorodnych produktów, który w Polsce nadal rozwija się bardzo szybko. Gotowy produkt przeznaczony do żywienia zwierząt dzieli się na

  • karmy pełnoporcjowe bytowe - przeznaczone dla zdrowych zwierząt, bez szczególnych i indywidualnych wymagań dietetycznych wynikających głównie z ich stanu zdrowia i/lub etapu życia;
  • karmy weterynaryjne - przeznaczone dla zwierząt o szczególnych wymaganiach, np. w przypadku kotów często jest to występowanie tzw. kamieni/piasku w układzie moczowym, ale także dolegliwości związane z układem pokarmowych, okres laktacji lub rekonwalescencji po urazach czy złamaniach; 
  •  uzupełniające czyli suplementy i przysmaki.

Karmy weterynaryjne powinny być podawane tylko w konsultacji z dietetykiem lub lekarzem weterynarii. Karma pełnoporcjowa jest gotowym zbilansowanym produktem, zawierającym wszelkie niezbędne składniki potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu zwierzęcia. Nie wliczamy tutaj wody, do której kot powinien mieć zawsze stały dostęp.  

Mokre i suche karmy dla kota

karmienie kota
©Shutterstock

Sposób wytwarzania karm jest jednym z głównych wyznaczników ich podziału. Najpopularniejszymi karmami są: karmy wilgotne (mokre), suche oraz półwilgotne. Do kotów, i ich opiekunów, skierowane są najczęściej dwie pierwsze z wymienionych, a wśród nich znajdziemy produkty dedykowane dla kotów w różnym wieku i o różnych potrzebach. 

Sucha karma dla kota 

Karmy suche zawierają przeciętnie 10-11% wody. Jej minimalna zawartość nie jest określana, zwykle karmy zawierają jej nie mniej niż 3%-6%.  Z ich istotnych zalet należy wymienić bezproblemowe przechowywanie i podawanie karmy kotu, która nie zepsuje się np. leżąc cały dzień w misce podczas upalnych dni. Kaloryczność karmy suchej jest wyższa niż wilgotnej i wynosi przeciętnie 4 kcal na 1 g. produktu.

Mokra karma dla kota 

Karma wilgotna to przeciętnie 1 kcal w 1 g. Jest to informacje niezwykle istotna zwłaszcza w dwóch przypadkach gdy:

  • mamy w domu kota „łakomczucha”, który wydaje się być zawsze głodny i chętnie zjadłby prawie każdą ilość karmy, 
  • musimy odchudzić naszego kota
  • kot odczuwa ból podczas gryzienia, związany np. ze stanem zapalnym przyzębia.

Podając mokrą karmę, zapewniamy wymagane zapotrzebowanie kaloryczne w większej objętości podawanego posiłku. Dzięki temu kot ma uczucie sytości, możemy także karmić kota częściej porcjami, które będą dla niego satysfakcjonujące, a miękkie kawałki powodują mniejszy dyskomfort. Karmy mokre jak sama nazwa wskazuje, mają wysoką zawartość wody, która oscyluje na poziomie 70%-83%. Jest to kolejna ważna informacja - wiele kotów jest odwodnionych ponieważ wykazują niechęć do pobierania wody bezpośrednio z miski.

Stosując karmę mokrą znacznie zmniejszamy ryzyko odwodnienia, warto także dodatkowo dolewać do karmy wodę aby podnieść jej poziom w organizmie. W odróżnieniu do karm suchych charakteryzuje je niska zawartość węglowodanów, których koty niewiele potrzebują w swojej diecie.  Węglowodany występują głównie w zbożach i w taki sposób są opisywane w składzie karmy. Karmy mokre przybierają różne formy, gdzie najpopularniejsze są trzy: kawałki w sosie, kawałki w galarecie oraz pasztet. Konsystencja karmy nie ma związku z jej składem, wybór więc zależy wyłącznie od upodobań naszego pupila.  

Karmy ekonomiczne, karmy premium i karmy superpremium

Zauważalny jest także podział w nazewnictwie nawiązujący do potencjalnej jakości karm, a tym samym ich segmentację: karmy ekonomiczne, karmy premium i karmy superpremium. Podział ten jest umowny, wprowadzony przez samych producentów i nie ma odzwierciedlenia w regulacjach prawnych. Nie znaczy to jednak, że nie ma między nimi żadnych różnic.
 

  • Karmy ekonomiczne -  są najtańsze, łatwo dostępne, ale ich składniki bywają gorszej jakości. Nie zawierają także dodatków funkcjonalnych, np. wpływających na poprawę jakości i wyglądu okrywy włosowej czy dostosowanych do wieku kota. To pełnowartościowe karmy, ale o podstawowej recepturze i możliwej gorszej przyswajalności.
  • Karmy premium – skierowane są do właścicieli, którzy szukają czegoś więcej niż podstawowe zapotrzebowanie w składniki odżywcze. Także są pełnoporcjowe i zbilansowane oraz dodatkowo zawierają składniki funkcjonalne, które wspomagają organizm np. w okresie wzrostu, kotki w ciąży, kotów starszych, jakość sierści. Składniki karm są wyselekcjonowane i sprawdzone, oraz cechują się wysoką przyswajalnością.  Receptura karm jest zamknięta, co oznacza, że producent nie może zmienić składu w zależności od zmiany cen poszczególnych składników i każda kolejna seria karmy ma stałą recepturę i skład. Cena tych karm jest wyższa od karm ekonomicznych, a zakup ich możliwy jest głównie w sklepach zoologicznych. 
  • Karmy superpremium – różnica między nimi a segmentem premium nie jest wyraźnie zauważalna. Produkt określany mianem „superpremium” posiada wszystkie cechy karmy premium, powinien być najwyższej jakości i łatwoprzyswajalny. Karma nie jest dostępna w sklepach spożywczych, kupimy ją głównie w wyspecjalizowanych sklepach zoologicznych lub gabinetach weterynaryjnych. Opakowania karm mają szeroką gramaturę, a  ich cena jest najwyższa z wymienionych. 

Jak czytać informacje na opakowaniu?

©Shutterstock

Opakowanie ma nie tylko chronić jego zawartość i przyciągać wzrok kupującego, ale przede wszystkim dostarcza cennych informacji o produkcie. Etykiety są uregulowanie prawnie i mają za zadanie ułatwienie kupującemu wyboru poprzez dostarczeniu mu przejrzystej, zwięzłej i rzetelnej informacji dotyczącej składu, cech i zastosowania karmy. Informacje te powinny być umieszczone w sposób czytelny i trwały w języku urzędowym  kraju sprzedaży. Informacje na etykiecie nie mogą również wprowadzać w błąd np. poprzez próbę zasugerowania, że dany produkt posiada wyjątkowe cechy, które w rzeczywistości posiadają tej inne karmy. 

Kodeks dobrej praktyki znakowania karmy dla zwierząt domowych stworzony przez FEDIAF dokładnie określa sposób i formę umieszczenia informacji na opakowaniach. 

  1. Rodzaj karmy: 
  •  Pełnoporcjowa czyli podstawowy i zbilansowany, gotowy do podania produkt
  •  Uzupełniająca (smakołyki itp.)
  •  Preparat mlekozastępczy (podawany kociętom osieroconym lub odrzuconym przez matkę)

2. Kategoria zwierząt:

  •  Pies/kot
  •  Specjalne przeznaczenie (związane z wiekiem – kocięta, dorosły, senior, a także „dla sterylizowanych”, „light”, „o jasnej sierści”, itd.)

3. Prawidłowe stosowanie:

  • dawkowanie w zależności od wagi/aktywności, wieku kota, najczęściej przedstawiane w postaci tabeli
  •  informacja o konieczności zapewnienia zwierzęciu dostępu do wody w przypadku karm suchych
  •  określenie optymalnych warunków i czasu przechowywania

4. Wskazania materiałów paszowych czyli składników, które muszą zostać uszeregowane w porządku malejącym wg ilości danego produktu zużytego do produkcji karmy. Oznacza to, że składnik wymieniony jako pierwszy stanowi największą część składu karmy, a jako ostatni - najmniejszą. 

Istotne jest, iż skład może zostać podany dla całej kategorii produktów (np. zboża) lub wg nazw szczegółowych (np. ziarna pszenicy oraz gluten pszeniczny). Co to oznacza? 

Jako przykład: wołowina umieszczona na pierwszym miejscu  nie oznacza „mięsa wołowego” ale krowę „w całości”, a więc także wymiona, skórę i inne odpady produkcyjne niewykorzystane w produkcji mięsa dla ludzi. Również „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” zgodnie z przepisami to „wszystkie mięsne części poddanych ubojowi stałocieplnych zwierząt lądowych (...) wszelkie produkty i pochodne rozbioru tuszy”.

Producenci aby „ukryć” dużą ilość niepożądanego składnika, np. zbóż, rozbijają go na poszczególne elementy, np.: wpisując procentowy udział poszczególnych gatunków lub oddzielnie wpisując postać naturalną i przetworzoną (np. ziarna pszenicy oraz gluten pszeniczny).

Opakowanie – co jeszcze trzeba wiedzieć?

Na pewno znacie powiedzenie „kupować oczami”, które dobrze określa rolę opakowania w marketingu i sprzedaży produktu. Nie tylko informacje słowne i liczbowe podlegają odgórnym rozporządzeniom. Składnik podkreślony na opakowaniu, także w postaci zdjęcia lub grafiki musi zostać wyszczególniony w składzie, podając jego nazwę i udział procentowy.

Niezwykle istotne są także użyte określenia źródła, głównie mięsa, w karmie, np.: „o smaku wołowiny”, „z wołowiny”, „bogaty w wołowinę”,”obiad/danie z wołowiny”. Wszystkie te określenia nie są przypadkowe i odnoszą się do określonego procentowego udziału „wołowiny” w produkcie.

Jak wybrać karmę o największej zawartości mięsa?

  • Najmniej wymienionego składnika znajdziemy w produkcie „o smaku….” - 0%-4%,
  • Karma „bogata w... (przykładową wołowinę)” musi zawierać jej min 14%; 
  • najwięcej bo min. 26% wołowiny czy innego wymienionego składnika znajdzemy w „obiedzie/daniu z ….”

Wiemy już, że mięso jest podstawą diety kota i to ono powinno się znaleźć na pierwszym miejscu listy składników, jednak nie mniej istotne są także składniki odżywcze, które powinny znaleźć się w dobrej karmie dla kota: 

  • Białko – minimalne zapotrzebowanie u kotów dorosłych wynosi 16% (w suchej masie, czyli po odjęciu udziału wody w karmie), zaleca się optymalną zawartość na poziomie 26% . Dla kotów starszych, od ok 8-10 roku życia nawet 30%. 
  • Tłuszcze – są one najefektywniejszym źródłem energii i kwasów tłuszczowych oraz są nośnikiem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.  Minimalna zawartość tłuszczu wystarczająca by dostarczyć odpowiednią ilość witamin rozpuszczalnych w tłuszczach wynosi 5% (suchej masy). 
  • Witaminy 

Kolejność składników ma znaczenie 

Aby łatwiej zrozumieć znaczenie składu i kolejności składników, poniżej porównanie dwóch suchych karm dla kotów dorosłych.

Pierwszy to skład jednej z bardziej znanych, dostępnych m.in. w marketach,  z segmentu ekonomicznego: zboża, mięso i produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego (min. 4% wołowina , w czerwonych kawałeczkach), oleje i tłuszcze, roślinne ekstrakty białkowe, produkty uboczne pochodzenia roślinnego, minerały, warzywa (4% marchew w pomarańczowych kawałeczkach, 4% groch, w zielonych kawałeczkach). 

Na pierwszym miejscu są umieszczono zboża (węglowodany), których jest najwięcej w karmie. Mięso i jego pochodne są dopiero na drugim miejscu, a dalej znajdują się kolejne składniki pochodzenia roślinnego. Widać wyraźnie jak niski jest udział mięsa w tej karmie.

Drugi skład to karma segmentu premium, dostępna stacjonarnie głównie na zamówienie lub w internetowych sklepach zoologicznych: świeże mięso jagnięce bez kości 28%, suszone mięso jagnięce 26%, ziemniaki 18%, tłuszcz zwierzęcy 5%, jajko w proszku 2%, świeży śledź bez ości 1,5%, suszony śledź 1,5%, olej ze śledzia, hydrolizowane białka zwierzęce, włókna grochowe, suszona marchew, inulina, fruktooligosacharydy, mannanooligosacharydy, suszony owoc granatu, suszone jabłko, suszony szpinak, psyllium 0,3%, suszone czarne porzeczki, suszona pomarańcz, suszone borówki, chlorek sodu, suszone drożdże piwne, korzeń kurkumy 0,2%, glukozamina 0,12%, siarczan chondroityny 0,09%, ekstrakt z nagietka. 

Widzicie różnicę. Dwa pierwsze miejsca to mięso, bez produktów pochodnych, potem ziemniaki, tłuszcz zwierzęcy i białko, także pochodzenia zwierzęcego. 

Najlepsza karma dla kota, czyli jaka?

Jaka karma dla kota będzie więc najlepsza? Oprócz dokładnego czytania etykiet, przede wybierzmy taką karmę, która będzie dostosowana do indywidualnych potrzeb naszego kota, których wyznacznikiem są: wiek, ewentualne choroby/schorzenia, aktywność oraz stany szczególne, takie jak: ciąża, laktacja, rekonwalescencja

Warto umieć czytać informacje na  opakowaniach i poświęcić na to chwilę, aby mieć pewność, że wybór karmy jest optymalnym dla naszego kota. Naprawdę nie jest to takie trudne jakby się mogło wydawać. Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości zachęcam do zadawania pytań. 

Autor: Julia Bradnerska