Kot z astmą. Jakie są objawy astmy u kotów i jak ją leczyć?

Astma kotów jest powiązana z reakcją alergiczną w obszarze układu oddechowego, która prowadzi do eozynofilowego zapalenia dróg oddechowych oraz skurczu oskrzeli.

Chorobie towarzyszy zwężanie się oskrzeli. Obkurczanie się dróg oddechowych, czyli zwężenie dróg przepływu powietrza w połączeniu z nadmierną aktywnością komórek śluzowych skutkuje charakterystycznym kaszlem.

Astma kotów może wystąpić w każdym wieku i u wszystkich ras. Najczęściej jednak pierwsze objawy pojawiają się u osobników w wieku od 2 do 8 lat. Szacuje się, że na astmę choruje 1-5% populacji kotów.

Astma u kota - objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem astmy u kotów jest przewlekły kaszel, który niedoświadczony opiekun może pomylić z odruchem wymiotnym. 

Do innych typowych symptomów tej choroby zaliczamy:

• duszności u kota, 
• świszczący oddech, 
• sapanie 
• i nietolerancję wysiłkową (tę obserwujemy przede wszystkim u kotów młodych i aktywnych).

Nasilenie tych klinicznych objawów kociej astmy jest zmienna. U niektórych osobników są ledwie dostrzegalne. Zdarzają się też przypadki sezonowego pojawiania się oznak dychawicy, jak również to schorzenie bywa nazywane.

W badaniach klinicznych u chorego kota stwierdzamy wysiłek oddechowy, zwierzę sapie. Osłuchowo stwierdza się silne trzeszczenie w klatce piersiowej oraz świsty. Kot oddycha z wydłużeniem fazy wydechu, który jest wyraźnie zaznaczony. W badaniu RTG klatki piersiowej stwierdzamy nadmierną powietrzność płuc z bardziej zaznaczonym rysunkiem oskrzelowym, ale u niektórych kotów chorych na astmę nie stwierdzamy zmian w obrębie RTG klatki piersiowej. – Lek. Wet. Jarosław Balcerak: Astma. Magazyn dla miłośników kotów KOT, nr 7-8(23-24) Lipiec-Sierpień 2007. Wydawnictwo Galaktyka, Łódź.

Przedstawione powyżej oznaki duszności u kota to skutek stanu zapalnego w płucach i związanych z nim zmian fizycznych, zaburzających funkcjonowanie tego narządu: obrzęku śluzówek oskrzeli i nadmiernego wytwarzania śluzu, co utrudnia wymianę gazową.

Naturalnym odruchem w takiej sytuacji jest kaszel, będący konsekwencją gwałtownych skurczów mięśni gładkich płuc. W ten sposób narząd ten „próbuje” pozbyć się nadmiaru śluzu i poprawić proces oddychania.

Przyczyny astmy u kota

Astma u kota jest chorobą o podłożu alergicznym. Dokładniej mówiąc, chodzi tu przede wszystkim o alergeny unoszące się w powietrzu, które w takcie oddychania dostają się do płuc.

Uważa się iż spektrum substancji, które mogą wywoływać stan zapalny oskrzeli jest bardzo szeroki. Spośród nich wymienić możemy chociażby:

• smog, dym papierosowy,
• preparaty w sprayu, których używamy na co dzień,
• pył pochodzący ze ściółek, które stosujemy w kocich kuwetach
• kurz
• i oczywiście roztocza.

Uważa się również, iż niektóre choroby, jak na przykład infekcje układu oddechowego, mogą sprzyjać rozwojowi astmy u kotów.

Wspomina się również o negatywnych wpływie alergenów zawartych w pokarmie.

W niektórych źródłach wymienia się jeszcze genetyczną skłonność do tej choroby, którą mogą przejawiać przedstawiciele niektórych kocich ras.

Astma u kota — diagnostyka 

Diagnostyka astmy oskrzelowej u kota obejmuje przede wszystkim szczegółowy wywiad lekarski, analizę objawów  klinicznych i zdjęć RTG klatki piersiowej oraz badanie popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych wraz z badaniem cytologicznym i mikrobiologicznym

Rozpoznanie, jaki alergen jest w konkretnym przypadku wyzwalaczem astmy, jest kłopotliwe. Jest to zresztą powszechny problem, z którym spotykamy się w leczeniu chorób o podłożu alergicznym, a to ze względu na mnogość możliwych substancji uczulających.

A trzeba wiedzieć, że ważnym posunięciem w terapii chorób alergicznych jest wyeliminowanie ich bezpośredniej przyczyny. Z kocią astmą jest jednak taki problem, iż trudno usunąć wszystkie alergeny z otoczenia zwierzaka.

Leczenie astmy u kota

Leczenie astmy polega przede wszystkim na umieszczeniu kota w klatce tlenowej. Lekarz może podać środki rozszerzające oskrzela oraz sterydowe leki przeciwzapalne. Jeżeli astma ma przebieg lekki, zazwyczaj wystarcza zastosowanie glikokortykosteroidów oraz aminofiliny.

Zaostrzenie astmy niezagrażające bezpośrednio życiu można leczyć w warunkach domowych. 

Jeśli zwierzę ma kontakt z czynnikiem wyzwalającym, alergenem, może wystąpić u niego kaszel napadowy oraz zwiększony wysiłek oddechowy w fazie wydechu.

Opiekun powinien zostać przeszkolony w podawaniu leków rozszerzających oskrzela podczas epizodów zaostrzeniowych.

Do takich leków należy np. albuterol w postaci aerozolu do inhalacji, który podaje się poprzez komorę inhalacyjną. Kot powinien być jednak przyzwyczajony do komory i akceptować ją, ponieważ dodatkowy stres w takiej sytuacji jest przeciwskazany. Inną drogą podania leku jest droga podskórna. Opiekun może nauczyć się podawać w ten sposób terbutalinę.

Jak dbać o kociego astmatyka?

Mimo wszystko, żyjąc pod jednym dachem z kotem astmatykiem powinniśmy starać się zapewnić mu jak najbardziej higieniczne warunki życia. Obejmuje to między innymi utrzymywanie czystości w mieszkaniu, by zmniejszać zawartość kurzu i roztoczy w powietrzu.

Unikajmy też wystawiania pupila na działanie dymów, w tym oczywiście dymu z papierosów. A do kuwety wybierajmy żwirki, które jak najmniej się pylą.

Przyjrzyjmy się również diecie pupila i – jeśli to konieczne – zmieńmy ją na taką, która jest dla zwierzaka zdrowsza.

Wykazano, że podawanie wielonienasyconego długołańcuchowego kwasu tłuszczowego omega-3 (PUFA) w połączeniu z luteoliną prowadzi do obniżenia nadwrażliwości dróg oddechowych, choć nie łagodzi procesów zapalnych układu oddechowego u kotów. Niemniej suplementacja PUFA może przynieść niewątpliwe korzyści u pacjenta i warto ją uwzględnić w leczeniu.

Astma kotów - postępowanie w nagłych przypadkach

Tak samo jak u ludzi, u chorych kotów również może nastąpić nagłe zaostrzenie astmy, które w przypadku wystąpienia duszności jest stanem zagrożenia życia. Kot z objawami duszności powinien być natychmiast przewieziony do kliniki weterynaryjnej. 

Lekarz weterynarii ustabilizuje stan zwierzęcia poprzez tlenoterapię oraz zastosowanie łagodnej sedacji w celu wyciszenia pacjenta. Z kolei leki rozszerzające oskrzela w stanach nagłych podawane są za pomocą inhalatora lub dożylnie.

Rokowania przy leczeniu kociej astmy są zwykle dobre. Niektóre koty muszą jednak przyjmować leki do końca życia.