Aktualności :

Quiz: jaka rasa kota jest dla Ciebie?

Reklama

Ruja u kotki – jak ją rozpoznać i jak długo trwa?

ruja u kotka advice
© Shutterstock

Ruja to okres płodności w cyklu rozrodczym kotki. Jak można ją rozpoznać, ile czasu może trwać i jak w tym czasie zapobiegać ciąży u kocicy? Przeczytaj!

Przez Anna Zielińska-Hoşaf

Ruja u kotki - na czym polega?

Ruja to okres, w którym kotka jest w stanie zajść w ciążę.

Ruja u kotki trwa około tygodnia i zazwyczaj występuje w okresie między styczniem a wrześniem.

W związku ze sztucznym oświetleniem i ciepłem w domu bardzo często u kotek domowych powyższy cykl jest zaburzony. Nierzadko ruja u domowej kotki pojawia się przez cały rok. 

Ruja u kotki trwa około 7 do 10 dni i jest bardzo męcząca zarówno dla kotki, jak i dla właściciela. Nierzadko zdarza się też, kotka wpada w stan tak zwanej rui permanentnej, czyli innymi słowy niekończącej się. Przyspieszyć jej zakończenie można dopuszczając do niej samca, ale istnieją też środki farmakologiczne przeznaczone do tego celu. Żadna z tych metod nie jest niestety metodą dobrą.

Dopuszczanie samca do kotki skutkuje tym, że zachodzi ona w ciążę, a my tym samym jesteśmy odpowiedzialni za znalezienie kilku kochających rodzin lub osób, które zechcą przygarnąć nasze kocięta, a trzeba pamiętać, że w jednym miocie może być ich nawet szcześć.

Ponadto więcej niż 2-3 ciąże na rok są dla organizmu kotki bardzo obciążające. Tabletki podawane, aby zapobiec rui mogą natomiast przyczyniać się bezpośrednio do rozwoju ropomacicza, rozrostu i nowotworu gruczołów mlekowych oraz nowotworu narządów rozrodczych. Najlepszą i najskuteczniejszą metodą sprawienia, aby kotka nie męczyła się podczas rui, jest sterylizacja

Jak rozpoznać ruję u kotki?

ruja u kotki

Shutterstock

Koty zaliczane są do zwierząt tzw. sezonowo poliestralnych. Oznacza to, że ich aktywność płciowa jest silnie związana z wydłużającym się dniem. Z tego powodu najwięcej rui przypada na okres od marca do maja. Stąd też się wzięła powszechna nazwa oznaczająca ruję – marcowanie. 

Objawy rui u kotki

Typowe objawy rui u kotki są trudne do przeoczenia. Zachowanie zwierzęcia zmienia się całkowicie. Nagle kotka robi się niespokojna, pobudzona i domaga się głaskania. Zaczyna tarzać się po podłodze, głośno mruczeć i miauczeć bardzo charakterystycznymi dźwiękami, trochę przypominającymi płacz ludzkiego dziecka. Pojawia się też często charakterystyczna pozycja z brzuchem na ziemi i ugiętymi przednimi łapami. Kotka przestępuje, jakby tupie, tylnymi łapami z jednej na drugą.

Zauważalnie częściej też oddaje mocz, czasem w połączeniu ze znaczeniem terenu bardzo nieprzyjemnymi dla ludzkiego nosa feromonami. Zmiana zachodzi także w obrębie zewnętrznych narządów płciowych – robią się nabrzmiałe i ukrwione. Należy jednak pamiętać, że objawy rui u kotek są zróżnicowane, zdarza się nawet, że przebiega ona bezobjawowo! Jest to informacja szczególnie istotna, jeśli trzymamy kotkę z niewykastrowanym kocurem – zachodzi wtedy duże ryzyko zajścia w nieplanowaną ciążę

Pierwsza ruja u kotki

Pierwsza ruja u kotki pojawia się pomiędzy 4. a 12. miesiącem życia. Wtedy też jest najlepszy czas na to, aby poddać kotkę zabiegowi sterylizacji. Zmniejszy to do minimum ryzyko zachorowania na ropomacicze i nowotwór gruczołów mlekowych. 

Dokładny termin pojawienia się pierwszej rui zależny jest od kondycji kotki, rasy, a także pory roku. 

Ile trwa ruja u kotki?

kot miauczy
Kotki w riu głośno wokalizują ©Shutterstock

Cykl płciowy kotek trwa od 14 do 30 dni i dzieli się na cztery fazy.

Pierwsza faza, proestrus, trwa około dwóch dni. Kotka podczas tej fazy nie dopuszcza do siebie kocura, ale zaczyna się ocierać o wszystko głową i szyją. Objawy nie są zbyt wyraźne, a sama faza jest bardzo krótka, a tym samym łatwa do przeoczenia.

Kolejną fazą jest faza estrus, czyli ta najbardziej uciążliwa, zwana właśnie rują. W tym czasie może dojść do zapłodnienia. Kotka zawodzi, przyzywając do siebie kocury, wije się oraz często nie ma apetytu i zaczyna znaczyć terytorium. Ta faza trwa od 1 do 21 dni, najczęściej kończy się po około tygodniu.  Aby doszło do owulacji, niezbędna jest „interwencja” samca, w przeciwnym razie jajeczkowanie zazwyczaj nie pojawia się. Optymalny moment na dopuszczenie kocura do krycia przypada między drugim a piątym dniem fazy estrus.

Jeśli nie doszło do owulacji, pojawia się kolejna faza, zwana interestrus, czyli okres przejściowy. Trwa on od 2 do 19 dni, na ogół tydzień, i w tym czasie hormony kotki wracają do normy, a ona sama nie przejawia już zachowań seksualnych.

Jeśli jednak doszło do owulacji, to trzecią fazą jest faza diestrus, podczas której organizm kotki produkuje hormony niezbędne do podtrzymania ciąży. Jeśli owulacja nie zakończyła się zapłodnieniem – pojawia się tak zwana pseudociąża lub inaczej ciąża rzekoma. Trwa ona niecałe 2 miesiące.

Ostatnią fazą jest faza anoestrus, podczas której układ rozrodczy kotki jest całkowicie wyciszony. W naturze występuje ona w okresie od października do stycznia, ale jak już wspominałam – u domowych kotów proces ten może być zaburzony, a faza anoestrus może się w ogóle nie pojawić.  

Jak pomóc kotce w rui?

Najlepszym, co można zrobić, aby ulżyć kotce w rui, jest poddanie jej zabiegowi sterylizacji. Nie tylko sprawi on, że kotka nie będzie się męczyć, ale i ulży właścicielowi. Dodatkowo eliminuje całkowicie ryzyko kociej ciąży. Jest to bardzo ważne ze względu na ogrom bezdomności w naszym kraju. Sterylizacja, szczególnie wczesna, działa też prewencyjnie w przypadku niektórych chorób. Dobry weterynarz przeprowadzi zabieg także w trakcie trwania rui. 

Jeżeli jednak posiadasz zarejestrowaną hodowlę i chcesz dopuścić kotkę do rozrodu, a tym samym nie pozbawiać jej płodności, to możesz jej ulżyć na kilka sposobów.

Nie należy w tym czasie kotki głaskać ani pobudzać, szczególnie trzeba unikać głaskania w okolicach ogona.

Warto obniżyć trochę temperaturę w pomieszczeniu, w którym przebywa kotka w rui. Jeśli objawy są szczególnie uciążliwe, można zgłosić się do lekarza weterynarii po wsparcie farmakologiczne – leki uspokajające albo hormony wyciszające ruję. Warto jednak pamiętać o tym, że hormony są dla kotki szkodliwe i znacznie zwiększają ryzyko zachorowania na poważne choroby układu rozrodczego.

Podsumowanie

Nie można jednoznacznie ustalić momentu, w którym dana kotka dostanie pierwszej rui. Jest to bardzo osobnicza kwestia, zależna od wielu czynników. Do najczęstszych objawów rui należą głośna wokalizacja, przyjmowanie charakterystycznej postawy ciała, ocieranie się o wszystko dookoła i turlanie. Ruja u kotki jest bardzo męcząca zarówno dla zwierzęcia, jak i dla właściciela.

Ponadto niepoddanie kotki sterylizacji zwiększa ryzyko zachorowania na tak poważne choroby, jak ropomacicze czy nowotwór gruczołu mlekowego. Wczesna sterylizacja ma rolę prewencyjną, jeśli chodzi o te choroby. Dodatkowo, rozmnażając zwierzę, bezpośrednio przyczyniamy się do zwiększenia kociej bezdomności. Dlatego jeśli nie mamy zarejestrowanej kotki hodowlanej – warto sterylizować! 

Bibliografia:
"Anatomia układu rozrodczego kotki" (Felis catus, L. 1758) Lek. wet. Marta Siemieniuch
"Ruja u kotki: co to jest, ile trwa, jak pomóc kotce w rui?" Lek. wet. Karolina Cebulska