Jaka jest różnica między sterylizacją a kastracją kota lub kotki?

sterylizacja a kastracja kota
© Maria Sbytova / Shutterstock

Kastracja i sterylizacja kota to bardzo podobne zabiegi, które mają taki sam cel. Dowiedz się, co je różni i jak przygotować do nich pupila.

Przez Martyna Szkołyk

aktualizacja dnia 13.09.2021, 12:24

Coraz więcej osób decyduje się na kupno lub adopcję kota. To dość mało wymagające zwierzęta, z którymi poradzą sobie nawet początkujący właściciele, jeśli tylko poszukują wiedzy na temat właściwej opieki - tak jak Ty w tej chwili.

Niestety ogromna popularność kotów (w Polsce żyje ich około 6 milionów!) działa na ich niekorzyść. Nadpopulacja, czyli zbyt duża liczba zwierząt, powoduje, że wiele z nich jest bezdomnych lub trafia do schronisk i spędza tam całe życie.

Sterylizacja i kastracja to najskuteczniejsze metody walki z bezdomnością zwierząt, które mają także dobry wpływ na konkretne osobniki. Od kilku lat można obserwować, jak pozytywnie jest odbierana sterylizacja kotów.

Coraz częściej przeprowadzenie tego zabiegu u własnych pupili uznaje się za świadome, odpowiedzialne podejście do posiadania zwierzęcia. Jednak zanim poddasz swojego kota temu zabiegowi, z pewnością chcesz dowiedzieć się więcej - czym różni się sterylizacja i kastracja?


Kastracja a sterylizacja kota - czym są i co je różni?

Potocznie mówi się o kastracji kocurów i sterylizacji kotek lub stosuje się te określenia zamiennie - jednym z powodów może być negatywny wydźwięk słowa „kastracja”. To duże uproszczenie i swoisty skrót myślowy, ponieważ w rzeczywistości zabiegi kastracji i sterylizacji można przeprowadzać u obu płci. Celem obu zabiegów jest pozbawienie zwierząt zdolności do rozmnażania.


Sterylizacja kota

Sterylizacją nazywamy przecięcie lub podwiązanie jajników u samic i nasieniowodów u samców. Wówczas gonady, czyli gruczoły płciowe, nie zostają usunięte z organizmu. Kot zostaje pozbawiony możliwości rozmnażania, ale jego gonady nadal produkują hormony. Co to oznacza w praktyce?

Kocury nadal mogą znaczyć teren oraz próbować ucieczek i długich wędrówek w poszukiwaniu kotek, a samice - regularnie przechodzić „ruję”, która bywa bardzo męcząca dla domowników, bo gospodarka hormonalna działa jak przed zabiegiem.

Ponieważ podczas sterylizacji narządy (jądra u samców, macica, jajniki i jajowody u samic) nie zostają usunięte, zwierzę nadal jest narażone na choroby układu rozrodczego (ropomacicze, nowotwory). To sprawia, że sterylizacja jest rzadko wykonywana i nawet jeśli zapisujemy kota na zabieg, używając tego popularnego określenia, prawdopodobnie lekarz wykona kastrację.

Istnieje także sterylizacja farmakologiczna, w formie zastrzyków lub tabletek. Czasem jest to jedyny sposób, by zapobiec rozmnażaniu (np. kiedy dziko żyjąca kotka nie daje się złapać). Zaletą tego rozwiązania jest jego odwracalność, więc może być stosowana przez hodowców, którzy w przyszłości planują rozmnażanie kotki.

Wadą sterylizacji farmakologicznej (czy też antykoncepcji dla kota) jest długa lista chorób, które może wywołać - m.in. choroby wątroby czy cysty na jajnikach. Dlatego jeśli nie ma takiej konieczności i brak przeciwwskazań do zabiegu, kastracja jest znacznie lepszym wyborem.

Niechciane ciąże przyczyniają się do wzrostu kociej bezdomności ©Shutterstock


Kastracja kota

Kastracja polega na trwałym usunięciu jąder u samców oraz jajników, jajowodów i macicy u samic. W ten sposób zwierzę zostaje na zawsze pozbawione zdolności do rozmnażania, a jego organizm nie produkuje hormonów płciowych — to oznacza brak zachowań związanych z rują w przypadku kotek oraz brak oznaczania terenu, bójek z innymi kotami oraz ucieczek w przypadku kocurów.

Kastracja jest wykonywana znacznie częściej, zarówno u samic, jak i u samców, ze względu na korzyści zdrowotne i behawioralne. To zabieg, który stuprocentowo i trwale pozbawia zwierzę płodności i powinien być wykonywany u każdego kota, który nie jest użytkowany w hodowli.

Choć niektórzy właściciele (często zwłaszcza męskie grono miłośników kotów) mają opory przed wykastrowaniem kota, to ten prosty zabieg znacznie ułatwia zwierzęciu życie, uwalnia je od napięcia psychicznego i zapobiega wielu chorobom. Wbrew pozorom ten rutynowy zabieg jest bardzo prosty - kastracja kocura trwa zaledwie kilkanaście minut i zwykle nie wymaga nawet zakładania szwów.

Szkodliwy mit o tym, że kotka powinna mieć chociaż raz w życiu młode, jest nieprawdziwy i nie ma uzasadnienia naukowego! Nie istnieje żaden powód, by rozmnażać koty na własną rękę i tym samym zwiększać skalę bezdomności, dlatego zalecamy wczesną sterylizację zwierząt.


Jak przygotować kota do kastracji lub sterylizacji?

Kastracja i sterylizacja mogą być przeprowadzane tylko u zwierząt zdrowych, w dobrej formie. Zazwyczaj przed planowanym zabiegiem wykonuje się badanie krwi, aby wykluczyć ewentualne choroby.

Niekiedy weterynarz rezygnuje z badania krwi u bardzo młodych osobników cieszących się dobrym zdrowiem i poprzestaje na dokładnym wywiadzie. Każdy zabieg chirurgiczny jest obarczony pewnym ryzykiem, jednak w przypadku sterylizacji i kastracji jest ono niewielkie. Najlepiej wybrać lekarza weterynarii, do którego mamy zaufanie.

Kastracja i sterylizacja są przeprowadzane w znieczuleniu ogólnym, dlatego kot musi być na czczo. To oznacza, że nie karmimy go kilka lub kilkanaście godzin przed planowanym zabiegiem — w tej kwestii należy stosować się do zaleceń lekarza weterynarii, który będzie przeprowadzać zabieg.

Dorosłe koty obowiązuje ok. 12-godzinna głodówka, kociaki nieco krótsza, ze względu na inny metabolizm. Ostatnim posiłkiem powinna być mokra karma, podajemy ją także jako pierwszy posiłek po zabiegu. Zwierzę powinno mieć dostęp do wody przez cały czas - zabieramy miskę z wodą dopiero godzinę lub dwie przed planowaną kastracją.

Kota do lecznicy zabieramy w transporterze (upewnijmy się, że jest dobrze zamknięty - zestresowany kot może próbować się z niego wydostać). Jeśli to kotka, warto przygotować ubranko ochronne lub upewnić się, że dostaniemy takie w lecznicy. Po zabiegu weterynarz powinien wydać nam kota dopiero, gdy zwierzę będzie w pełni wybudzone, a jego stan - stabilny.

Podsumowanie

Pamiętajmy, żeby nie denerwować się przesadnie zabiegiem kastracji! Zwierzęta, zwłaszcza te mocno związane ze swoim opiekunem, doskonale wyczuwają nasze emocje i stres może im się udzielić. Kastracja jest prostym, rutynowym i bezpiecznym zabiegiem, po którym kot bardzo szybko wraca do formy.

Dzięki tej decyzji możemy uchronić ukochanego pupila przed wieloma groźnymi chorobami - nowotworem jąder lub listwy mlecznej, ropomaciczem. Sprawiamy także, że nie odczuwa napięcia psychicznego i jest spokojniejszy. Co ciekawe, wykastrowane zwierzęta żyją znacznie dłużej.

Oczywiście ogromną zaletą jest także fakt, że nasz pupil nie przyczyni się do wzrostu bezdomności spowodowanej niekontrolowanym rozrodem. A jeśli marzymy o widoku rozkosznych kociaków - w schroniskach bez problemu znajdziemy mioty, które możemy odchować, a następnie znaleźć im dobry dom.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jak dbać o wysterylizowanego kota?

Kiedy wysterylizować kotkę?