Aktualności :
Wamiz Logo

Reklama

Biegunka u kota – co możemy zrobić, aby ją zatrzymać?

Biegunka u kota advice © Shutterstock

Z medycznego punktu widzenia biegunka (ang. diarrhoea) jest objawem chorobowym, który manifestuje się rozwodnieniem kału, zwiększoną liczbą wypróżnień lub zwiększoną ilością mas kałowych. Nikomu jednak nie trzeba tego w pełni obrazować – ta przypadłość dopadła każdego z nas przynajmniej raz w życiu. Podobnie jak nam, zdarza się to i naszym zwierzakom. Biegunka u kota może być wywołana różnymi czynnikami – od zatrucia pokarmowego, przez inwazję pasożytów układu pokarmowego, aż po nowotwory. Warto dowiedzieć się więc, kiedy nie bagatelizować tego symptomu i w jaki sposób pomóc kotu.

Przez Aleksandra Moskal

Czym może być spowodowana biegunka u kota?

kot w kuwecie
©Shutterstock

Rozwolnienie u kota to temat rzeka, w każdym przypadku jednak objaw ten powinien wzmonić czujność opiekuna. Zacznijmy od wyróżnienia trzech rodzajów biegunki ze względu na długość występowania tego objawu. Określenie tego, czy u pacjenta występuje biegunka ostra, czy przewlekła, ma duże znaczenie diagnostyczne: 

  • Biegunka ostra, trwająca krócej niż 2 tygodnie, inaczej nazywana przemijającą,
  • Biegunka uporczywa, trwająca od 2 do 3 tygodni,
  • Biegunka przewlekła (inaczej: nawracająca), która trwa dłużej niż 3 tygodnie. 

Biegunka uporczywa i przewklekła wymagają dokładnych badań w celu postawienia diagnozy, mogą bowiem być objawami poważnych schorzeń. 

Ostry przebieg biegunki spowodowany jest zwykle:

  • zatruciem pokarmowym wynikającym z błędów żywieniowych,
  • pasożytami,
  • chorobami zakaźnymi.

Częstą przyczyną biegunek jest zatrucie pokarmowe. Jeśli poza biegunką kot nie ma innych objawów choroby (gorączka, apatia), możemy go przegłodzić przez kilkanaście godzin. Kot powinien mieć w tym czasie dostęp do wody! Jeśli symptomy nie ustąpią, należy udać się do lekarza weterynarii. 

Z kolei u kociąt i młodych kotów biegunka ostra najczęściej  spowodowana jest obecnością pasożytów – wtedy kał może mieć domieszkę krwi lub śluzu. 

Nietolerancja lub alergia pokarmowa

kot je na blacie w kuchni
©Shutterstock

Problemy dietetyczne mogą wynikać również z nietolerancji lub alergii pokarmowej na dany składnik pożywienia. Częstym alergenem w przypadku kotów jest mleko i przetwory mleczne. Jeśli jednak kot jest żywiony jest karmą lub domowymi posiłkami opartymi na mięsie, w takim wypadku najlepiej jest wprowadzić dietę eliminacyjną, aby dowiedzieć się, czego należałoby unikać w jadłospisie naszego kota. Ważne jest, aby testowanie danego rodzaju białka w diecie eliminacyjnej trwało 12 tygodni, gdyż alergeny mogą utrzymywać się w organizmie długo i dawać cały czas objawy.

Monodietę należy zacząć od składników, w przypadku których ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej jest najmniejsze. Zwykle dla kotów polecana jest na początek karma z mięsem kangura, gdyż jest to białko niewystępujące w składach najczęściej spotykanych karm. Wprowadzenie diety eliminacyjnej należy skonsultować z lekarzem weterynarii.

Słabej jakości karma 

Inną przyczyną dietetyczną może być pokarm słabej jakości. Tutaj należy zwrócić uwagę na to, czym karmimy naszego kota. Jako że kot domowy to obligatoryjny mięsożerca, w jego diecie nie powinno być żadnych zbóż i produktów zbożowych (a więc pszenicy, ryżu, kaszy, kukurydzy, mąki czy makaronu) oraz jak najmniej węglowodanów w postaci warzyw i owoców. Jeśli karmimy kota gotową karmą, zwróćmy uwagę na jej skład. Jeżeli znajdziemy w nim dużą domieszkę zbóż – należy zmienić karmę na zdrowszą. Obecnie na rynku jest szeroki wybór mięsnych karm z symbolicznym dodatkiem warzyw, które służą naszym domowym drapieżcom. 

Błędy w samodzielnie przygotowywanych posiłkach 

Jeśli natomiast sami przygotowujemy w domu posiłki, zdecydowanie należy unikać podawania produktów mięsnych po obróbce termicznej (smażonych, pieczonych, gotowanych – choć gotowanie jest akceptowalne i nawet zalecane w przypadku chorób trzustki, jednak konieczna jest wówczas konsultacja dietetyczna) oraz przyprawionych. Koty to surojady (są przystosowane najlepiej do trawienia i czerpania składników odżywczych z pokarmu niepoddanego obróbce termicznej) – i o ile nie jedzą na co dzień suchej karmy, można podawać im surowe mięso, oczywiście z pewnych źródeł.

Jedynym wyjątkiem jest mięso dzika, którego w ogóle nie należy podawać ze względu na ryzyko zarażenia wirusem choroby Aujeszkyego. Taka „domowa” dieta powinna być też sporządzona z głową – tutaj odsyłam do poczytania o metodzie żywienia BARF. Ponieważ nie da się zbilansować posiłków „na oko”, konieczne jest używanie kalkulatora stworzonego specjalnie do tego celu. Należy też wystrzegać się tzw. „gotowych mieszanek BARF”, coraz częściej dostępnych w internetowych sklepach zoologicznych. Nigdy do końca nie znamy składu takiej mieszanki, nieznane jest również pochodzenie i jakość mięsa, z którego są zrobione.

Nagła zmiana diety 

Kolejną przyczyną dietetyczną biegunki u kota, a zwłaszcza u kociąt, jest nagła zmiana diety. Koci układ pokarmowy jest dość wrażliwy na takie zmiany.  Jeżeli nasz kot je na co dzień suchą karmę, należy przy niej pozostać, a nie mieszać lub podawać na przemian z mokrą lub, co gorsza, z mięsem.

Wynika to z różnicy trawienia się wysoko przetworzonych „chrupek” oraz zdecydowanie mniej przetworzonej, mokrej karmy. Jeśli stosujemy karmienie mieszane, powinniśmy odczekać odpowiedni czas między podaniem jednego i drugiego rodzaju karmy. Wynosi on 8 godzin w przypadku, gdy kot najpierw zje suchą karmę, a później chcemy mu podać mokrą, oraz 4 godziny w odwrotnej sytuacji. Mniejszy problem jest w przypadku podania surowego lub suszonego mięsa, jeśli kot jest przyzwyczajony do jedzenia mokrej karmy.

Tu przeczytasz o tym, jak bezpiecznie zmienić kotu karmę.

Zatrucia pokarmowe

Jeszcze inną przyczyną dietetyczną mogą być bakteryjne zatrucia pokarmowe lub spożycie trującego czy szkodliwego dla kota pokarmu, środka chemicznego bądź rośliny. Warto wiedzieć, czego nie należy podawać kotu jako przysmaków, czy tym bardziej – jako pokarmu na co dzień. Każdy wie, że czekolada (a konkretnie zawarte w niej kakao) szkodzi kotu, ale zdecydowanie mniej osób jest świadomych szkodliwości mleka – a właściwie znajdującym się w nim laktozy. Oznacza to, że spożycie każdego nabiału może skończyć się biegunką lub wymiotami. Trujące dla kotów są natomiast winogrona i rodzynki, pestki, wiele roślin doniczkowych, napoje alkoholowe, surowe ziemniaki, cebula i wiele innych. Koty nie powinny jeść też niektórych ryb, pić kawy czy herbaty oraz spożywać drożdży czy przypraw w jakiejkolwiek formie (łącznie z solą). 

Pasożyty i choroby zakaźne 

Po błędach żywieniowych należy przyjrzeć się pasożytom, które atakują układ pokarmowy kota. Inwazje pasożytów są bardzo częstą przyczyną biegunek u kotów. Do pasożytów tych należą m.in. pierwotniaki, takie jak: Giardia (wywołujące giardiozę lub inaczej lambliozę), Tritrichomonas (wywołujące trichomonozę lub inaczej rzęsistkowicę) czy Coccidia (Cystoisospora – wywołujące kokcydiozę). Rozległym tematem są również choroby zakaźne, gdyż wiele z nich powoduje rozwolnienie. Można je podzielić na choroby wirusowe i bakteryjne.

U kotów największe znaczenie mają wirus kociej białaczki (FeLV) link i wirus niedoboru immunologicznego kotów (FIV), wraz z wtórnymi zakażeniami. Zdarzają się przypadki parwowirusa, ale ten częściej atakuje psy niż koty. Dużo rzadziej przyczyną biegunek u kotów jest koronawirus. Jeśli chodzi o bakterie, najczęściej biegunkę u kota wywołuje Clostridium perfringens. Nieco rzadziej odnotowuje się zarażenie bakterią Escherichia coli. Bardzo rzadko natomiast zdarzają się zarażenia bakteriami Salmonella spp. czy Campylobacter jejuni. 

Inne możliwe przyczyny biegunki u kota

Innymi przyczynami ostrej biegunki mogą być:

  • krwotoczne zapalenie żołądka i jelit,
  • wgłobienie, czyli teleskopowe wsunięcie się części jelita w inną część jelita,
  • zespół drażliwego jelita kotów (IBS),
  • spożycie toksyn – oprócz wcześniej wymienionych mogą to być także różne leki,
  • ostre zapalenie trzustki – biegunka jest jednym z wielu objawów (inne są bardziej swoiste), ale jednocześnie jednym z podstawowych symptomów choroby,
  • niedoczynność kory nadnerczy.

W przypadku biegunki przewlekłej, może ona dotyczyć jelita cienkiego lub grubego. Jeśli przyczyna leży w jelicie cienkim, możemy mieć do czynienia z zespołem złego trawienia (w głównej mierze powodowanym zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki), zespołem złego trawienia bez utraty białka lub enteropatią białkogubną. Natomiast jeśli przyczyna występowania biegunki u kota leży w jelicie grubym, możemy mieć do czynienia z alergią lub nietolerancją pokarmową bądź stanem zapalnym jelita, czasem z nowotworem okrężnicy.

Przewlekłą biegunkę, podobnie jak w przebiegu ostrym, mogą powodować IBS, zakażenie wirusem kociej białaczki FeLV lub wirusem niedoboru immunologicznego kotów FIV oraz zakażenie pierwotniakiem Tritrichomonas. Podobnie jak u ludzi, biegunka u kotów może być spowodowana także silnym stresem.

Co zrobić gdy kot ma biegunkę?

ALT

Shutterstock

Jednorazowa „wpadka” może zdarzyć się każdemu kotu, warto jednak zawsze zwrócić uwagę, czy w kale nie ma śluzu, krwi lub widocznych robaków.

Koniecznie trzeba też dokładnie obserwować kota w najbliższym czasie, gdyż w razie choroby mogą wystąpić również inne objawy, np. ból, wokalizacja, osowiałość, brak apetytu, wydrapywanie sierści czy agresja.

Warto też  przypomnieć sobie, czy kot nie miał możliwości spożycia jednego z trujących dla niego pokarmów lub czy w domu nie ma roślin, którymi mógłby się zatruć

W przypadku powtórzenia się biegunki, konieczna będzie wizyta u weterynarza. Lekarz weterynarii w pierwszej kolejności przeprowadzi wywiad, a jak największa ilość informacji będzie miała ogromne znaczenie ze względu na mnogość przyczyn występowania biegunki. Weterynarz może zlecić badanie kału w kierunku wykrycia pasożytów. Konieczne mogą się też okazać badania morfologiczne krwi. 

W przypadku biegunki przewlekłej konieczne jest rozpoznanie, czy ma ona źródło w jelicie cienkim, czy grubym. W większości przypadków, jeśli biegunkom towarzyszy spadek masy ciała, mamy do czynienia ze schorzeniem jelita cienkiego. Jeśli zaś kot utrzymuje swoją wagę, problem dotyczy jelita grubego. Bywają jednak odstępstwa od tej zasady w przypadku nowotworu czy histoplazmozy.

Istnieje oczywiście wiele innych parametrów, które mogą pomóc w różnicowaniu źródła przewlekłej biegunki (takich jak: obecność krwi lub śluzu w kale, wymioty, bolesne parcie, wzmożone łaknienie i inne), jednak to na podstawie utraty masy ciała lub braku zmian w tym zakresie weterynarz najszybciej stawia diagnozę.

Jak wygląda leczenie biegunki u kota?

W zależności od schorzenia, leczenie będzie przebiegać różnie. Jeśli to pasożyty wywołały biegunkę, konieczne będzie odrobaczenie. Jeśli przyczyną jest wirus, będziemy podawać kotu środki wspomagające układ odpornościowy. W razie zakażeń bakteryjnych lekarz zastosuje antybiotykoterapię. Przewlekła biegunka wymaga również stosowania płynoterapii i podania środków przeciw biegunce. Jeżeli okaże się, że problemy wynikają z błędów żywieniowych, konieczna będzie zmiana diety. Nie należy bagatelizować objawu, jakim jest biegunka – jak widać, może świadczyć o poważnych problemach zdrowotnych, a w szczególności w przypadku młodych kotów i kociąt może być bardzo niebezpieczna.

Źródła:
1.    R. W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1, Wydawnictwo Edra Urban&Partner, Wydanie 5, Wrocław 2016.
2.    J. L. Gundłach, A. B. Sadzikowski, Parazytologia i parazytozy zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 2004.
3.    S. Purcell, A. K. Cook, Przewlekła biegunka kotów. Cz. I. Rozpoznawanie, Magazyn Weterynaryjny, 14/06/2018.
4.    S. Purcell, A. K. Cook, Przewlekła biegunka kotów. Cz. II. Leczenie, Magazyn Weterynaryjny, 14/06/2018.