Aktualności :

Reklama

Cieczka u psa - wszystko, co powinieneś wiedzieć o psiej cieczce

pies leży cieczka u psa advice
© Shutterstock

Życie opiekuna psa, niezależnie od płci pupila, obfituje w radosne momenty, ale bywa też pełne wyzwań. Wyjątkowo troskliwej opieki wymagają niewysterylizowane suczki w okresie cieczki. Samica psa po osiągnięciu dojrzałości płciowej przechodzi cieczkę raz lub dwa razy do roku i jest to dla niej dość trudny moment. Jak objawia się cieczka u psa, kiedy pojawia się po raz pierwszy i jak można wesprzeć suczkę w tym szczególnym okresie?

Przez Katarzyna Lipska

aktualizacja dnia 19.12.2019, 16:57

Cieczka u psa – dojrzałość płciowa i fazy cyklu rujowego

Cieczka to szczególny etap cyklu reprodukcyjnego suki, w czasie którego staje się ona chętna do prokreacji i przyciąga do siebie samców. Przypomina nieco kobiecą menstruację, ale występuje ze znacznie mniejszą częstotliwością – suczka najczęściej wchodzi w cieczkę raz lub dwa razy do roku.

Cieczka u psa jest częścią całego cyklu rujowego, który trwa nieprzerwanie i składa się z czterech faz regulowanych przez hormony (przede wszystkim estrogen, progesteron i LH):

1.    Proestrus – to wstępna faza cieczki, mająca przygotować suczkę do rozmnażania, może trwać od 3 do 17 dni.
2.    Estrus – to faza zasadnicza cieczki – występuje wówczas owulacja, a macica jest przygotowana na przyjęcie zarodka (trwa ok. 9 dni). Suka staje się atrakcyjna dla samców i akceptuje ich. W tej fazie suka jest gotowa na przyjęcie samca i możliwe jest zapłodnienie.
3.    Diestrus – to faza odpowiadająca za podtrzymanie ciąży. Co ciekawe, hormon odpowiedzialny za jej utrzymanie pozostaje na wysokim poziomie aż do końca tego etapu niezależnie od tego, czy suka została zapłodniona, czy nie.
4.    Anestrus – to ostatnia faza cyklu rujowego u suk. W tym czasie układ rozrodczy może odpocząć i zregenerować się, by wejść w nowy cykl.

Przyjmuje się, że młode samice psów osiągają dojrzałość płciową i rozpoczynają cykl rujowy, gdy zyskują ok. 2/3 swojej docelowej masy ciała. Zazwyczaj mają wtedy około pół roku, ale to duże uproszczenie – u niektórych raz może się to wydarzyć dużo później, nawet po ukończeniu pierwszego roku życia.

Warto wiedzieć, że mniejsze psy – z uwagi na to, że wcześniej dojrzewają tak pod względem seksualnym, jak i fizycznym – wchodzą w cykl płciowy wcześniej niż psy dużych ras. U samic psów małych ras, takich jak shih-tzu czy yorkshire terrier, pierwsza cieczka pojawia się więc zazwyczaj w wieku około 6-8 miesięcy. Suczki ras średnich, jak beagle czy cocker spaniel, osiągają wiek reprodukcyjny w wieku 8-12 miesięcy, natomiast rasy duże i olbrzymie dojrzewają dużo później – cieczka występuje u nich często dopiero między 12 a 20 miesiącem życia.

Kiedy psy mają cieczkę?

cieczka psa
©Shutterstock

Częstotliwość występowania cieczki zależy od cech indywidualnych suczki, ale też od jej rasy. Po rozpoczęciu pierwszego cyklu płciowego kolejne cieczki przez pewien czas mogą być bardzo nieregularne – i jest to zupełnie normalne.

Do rozwinięcia regularnego cyklu suczkom potrzeba od ośmiu miesięcy do dwóch lat.

Zazwyczaj to małe rasy mają tendencję do bardziej regularnych cyklów niż większe psy. Zdarzają się jednak indywidualne odstępstwa od tych reguł – u niektórych suczek, ze względu na ich specyficzną fizjologię, cieczka może się pojawiać trzy (czasem cztery) razy w ciągu roku, u innych (szczególnie bardzo dużych) – tylko raz na 12-18 miesięcy. W najbardziej typowym wariancie jednak cieczka u psa występuje dwa razy do roku.

Warto też dodać, że cykl płciowy psów nie zależy od pogody i zmian sezonowych, a wyłącznie od ich wewnętrznego zegara biologicznego. Inaczej więc niż np. u kotów, u których zdolność wchodzenia w ruję jest zależna od długości dnia świetlnego, cieczka u suczek może pojawiać się o każdej porze roku.

Ile trwa cieczka u psa?

To znów kwestia dość indywidualna. Z reguły cieczka u suczki trwa około 3 tygodnie, ale za normę uznaje się ruję trwającą od 2 do 4 tygodni (gdy cykl płciowy jest już ustabilizowany). Czas poprzedzający owulację, proestrus, trwa od 3 do 17 dni, najczęściej jest to jednak 9 dni.

Wówczas suczka nie może jeszcze zajść w ciążę i nie dopuszcza do siebie samców. Pod koniec tego okresu staje się już bardzo chętna do prokreacji – trzeba więc od początku bacznie ją obserwować. Estrus, czyli cieczka właściwa (zwana też „stojącą” ze względu na to, że suczka nastawia się samcom), trwa przeciętnie od 7 do 9 dni, choć w niektórych sytuacjach może trwać nawet do 20 dni. To właśnie w fazie estrus suczka jest płodna i może zajść w ciążę.

Objawy cieczki u psa

intymne czesci psa
©Shutterstock

Cieczka u psa, jak zostało już wspomniane, dzieli się na dwie fazy – proestrus i estrus. Każda z nich objawia się w specyficzny sposób. Na początku, w jej fizjologii i zachowaniu pojawiają się pewne specyficzne zmiany:

•    Czerwona wydzielina ze sromu. Choć z medycznego punktu widzenia technicznie nie jest krwawieniem, tak właśnie wygląda. Właściciel często nie obserwuje plamienia, bo suczki mają tendencję do szybkiego wylizywania się.
•    Powiększenie sromu suki. Ten objaw łatwo przegapić, bo rzadko przyglądamy się tej lokalizacji – w przypadku suczek krótkowłosych będzie on jednak dość wyraźnie widoczny.
•    Nadmierne lizanie. By oczyścić srom z wydzieliny, suczka w tej fazie liże krocze znacznie częściej niż zwykle.
•    Zmiany apetytu. Większość suczek przejawia zwiększony apetyt ze względu na wyższe zapotrzebowanie energetyczne organizmu, ale niektóre, w związku z tym, że stają się apatyczne i mniej aktywne, jedzą znacznie mniej.

Około 9 dni po wystąpieniu powyższych symptomów suczka wchodzi w tzw. „właściwą” cieczkę. Symptomy z fazy proestrus mogą się utrzymywać, zaobserwować można jednak dużo bardziej wyraźne objawy cieczki, takie jak:

•    Zmiany w zachowaniu. To przede wszystkim nadmierna aktywność, szczekanie, wycie, dyszenie i zaburzenia snu.
•    Skłonność do kopulacji. Suczka nie tylko przyciąga samców, ale i sama jest nimi bardzo zainteresowana.
•    Odstawianie ogona i zmiany w chodzie. Jak w prosty sposób sprawdzić, czy suczka weszła w fazę zasadniczą cieczki? Wystarczy podrapać delikatnie jej okolice lędźwiową – jeśli odstawi ogon, oznacza to, że znajduje się w rui. Suczka może też wysyłać samcom sygnał zapraszający, kołysząc biodrami i wysoko machać ogonem.
•    Zwiększone oddawanie moczu. By poinformować inne psy o swoim stanie, suczka będzie oddawała mocz w mniejszych ilościach, za to dużo częściej i w różnych miejscach.
•    Zmiana koloru wydzieliny (przez różową i żółtawą do bezbarwnej) oraz ustąpienie obrzęku sromu.


Opieka nad suczką w okresie cieczki jest dość uciążliwa i wymaga sporo wysiłku. Jeśli nie chcesz, by zaszła w ciążę, musisz bacznie ją obserwować i pilnować jej niemal na każdym kroku, a przy tym uzbroić się w anielską cierpliwość i być przygotowanym na znaczne zmiany w jej zachowaniu. Także wtedy jednak, gdy planujesz ją rozmnażać, obserwacje i pilnowanie, by dopuścić do niej odpowiedniego samca, okazują się dość żmudnym zadaniem.

Niezależnie od tego, co planujesz, ważne jest, by w tym okresie poświęcać suczce więcej uwagi – częściej się z nią bawić, rozmawiać, głaskać ją, szczotkować... Cieczka u suczki to moment, w którym warto ją rozpieszczać, podsuwając różne smakołyki i zabawki, które przyciągną jej uwagę. Bardzo istotne jest zapewnienie jej pełnego komfortu i wsparcia, by czuła się spokojniejsza i pewniejsza.