Aktualności :
wamiz-v3_1

Reklama

Jakiej rasy są psy przewodnicy? Jak wygląda ich szkolenie?

pies przewodnik advice
© Shutterstock

Zwykle, gdy słyszymy hasło „pies przewodnik”, oczami wyobraźni widzimy dużego, dobrze ułożonego psa, który jest specjalnie wyszkolony do tego, by bezpiecznie prowadzić przez życie osobę niewidomą. Ogólnie rzecz biorąc, to wszystko prawda – pies przewodnik musi przejść specjalne szkolenie, aby wiedzieć, jak reagować na poszczególne komendy. Jak przebiega szkolenie psa-asystenta, co robi pies przewodnik i jak może on pomóc osobie niewidomej? Czy jest rasa preferowana w tym zakresie? Dowiedz się więcej.

Przez Małgorzata Lipska

Jak pies przewodnik pomaga osobie niewidomej?

Kiedy pies przewodnik rozpoczyna pracę z niewidomym, w pewnym sensie staje się jego oczami. Głównym celem pracy psów przewodników jest poprawa komfortu życia i podniesienie bezpieczeństwa osób niewidomych. Z powodu bardzo trudnego zadania, jakie jest stawiane przed tysiącami psów przewodników, wymaga się od nich określonych cech, które umożliwiają wykonywanie tego trudnego zawodu. 

Co robi pies przewodnik? Zakres pomocy, jaką przewodnik niewidomego służy człowiekowi, to kilkanaście komend. Dzięki nim pies może prowadzić człowieka w wybranym kierunku, znaleźć miejsce siedzące, przejście dla pieszych, schody lub drzwi. Dzięki długotrwałemu szkoleniu i przystosowywaniu psa do nowych miejsc, pies przewodnik może asystować swojemu podopiecznemu nie tylko podczas poruszania się po miejscach dobrze znanych i często odwiedzanych, ale też nowych. Zadaniem psa jest omijanie przeszkód i znalezienie bezpiecznej drogi do wyznaczonego celu. 

Warto jednak pamiętać o tym, że człowiek nie może w pełni oddać się psu pod opiekę. Pies przewodnik, chociaż profesjonalnie przygotowany i wyszkolony do wykonywania swojego zawodu, jest zwierzęciem, które może przejawiać nieprzewidziane zachowania w momencie, gdy poczuje strach. Nie wszystkie sytuacje da się przewidzieć, dlatego tak ważne jest, aby niewidomy był na tyle samodzielny, by był w stanie za pomocą białej laski lub przechodniów dotrzeć do celu, kiedy jego przewodnik będzie miał chwilę słabości.

Ważna jest także umiejętność czytania sygnałów, jakie wysyła zwierzę – komunikacja między psem i człowiekiem zwykle odbywa się przy pomocy spojrzeń, gestów, ruchów ogona czy uszu. W przypadku, kiedy właściciel jest niewidomy, sytuacja jest utrudniona, co nie oznacza, że opracowanie systemu komunikacyjnego w tej parze jest niemożliwe.

Aby współpraca pomiędzy potrzebującym pomocy człowiekiem, a przewodnikiem układała się pomyślnie, konieczne jest stworzenie więzi emocjonalnej. Oznacza to, że tak jak w przypadku relacji z drugim człowiekiem, musimy o nią dbać – przewodnik niewidomego to wciąż pies, który potrzebuje czułości, akceptacji i zabawy.

Zajmując odpowiednie stanowisko w relacji niewidomy-pies przewodnik gwarantujemy sobie zyskanie najlepszego przyjaciela, który będzie dbał o nasze bezpieczeństwo podczas wspólnych wyjść. Podczas dobierania psa przewodnika do osoby niewidomej bierze się pod uwagę różne aspekty, które mogą mieć wpływ na dopasowanie między nimi. Chodzi m.in. o tempo poruszania się, charakter, a także fakt, czy osoba niewidoma ma dzieci lub inne zwierzęta i czy pies przewodnik będzie je tolerował. 

Jakiej rasy są psy przewodnicy?

Shutterstock

Rola psa przewodnika jest bardzo odpowiedzialna i trudna, dlatego wymaga określonych cech, które umożliwią efektywną współpracę z człowiekiem. Jednym z najważniejszych czynników przesądzających o predyspozycjach do wykonywania zawodu przewodnika niewidomego jest podatność na szkolenie.

Podczas treningów kandydaci na przewodnika przyswajać muszą ogromne ilości nowych umiejętności, a także ćwiczyć posłuszeństwo, dlatego ta cecha ma kluczowe znaczenie. Wiąże się to także z chęcią bycia blisko człowieka, stabilną psychiką i odpornością na stres, a także brakiem skłonności do zachowań agresywnych.

Na przewodników najczęściej szkolone są szczenięta ras z grupy retrieverów, a więc labradory i golden retrievery, a to za sprawą mieszanki cech, o których wspomniano powyżej. To psy cenione za oddanie i przywiązanie do swoich opiekunów, a także ich rodzinne usposobienie i cierpliwość. Nie oznacza to jednak, że inne rasy nie mają szans zaistnieć jako pies przewodnik. Wiele zależy od charakteru – dobrym przewodnikiem mogą być także m.in.: owczarek niemiecki, border collie, a nawet poczciwy kundelek, czyli pies nierasowy. 

Jak wygląda szkolenie na psa przewodnika?

owczarek niemiecki

Shutterstock Owczarki niemieckie to doskonale sprawdzają się w roli psów przewodników.Szkolenie psa przewodnika trwa zwykle około dwóch lat i rozpoczyna się jeszcze w okresie szczenięcym. To najlepszy czas na kształtowanie psiego charakteru i przyuczenie zwierzęcia do czynności, które umożliwią mu w dalszym życiu efektywną pracę. Rzecz jasna nie każde szczenię może być szkolone – wiele zależy od usposobienia, dlatego szczenięta są selekcjonowane pod względem ruchliwości, spokoju, skłonności do bycia posłusznym i szkolonym.

Nie wybiera się szczeniąt lękliwych, niechętnych do kontaktu z człowiekiem. Nie bez znaczenia pozostaje również psie zdrowie – do pracy wybierane są zwierzęta w pełni zdrowe. Dyskwalifikujące są natomiast problemy ze wzrokiem, słuchem i układem ruchu.

Szczenięta uczą się funkcjonować w przestrzeni miejskiej. Są przyzwyczajane do różnych odgłosów, jakie można tam spotkać – dzięki temu eliminuje się ryzyko spłoszenia psa przewodnika w sytuacji ekstremalnej, np. stłuczki ulicznej, odgłosów jadącego tramwaju, hałasów ulicy, widoku dużych grup ludzi czy innych zwierząt. Oprócz tego psy muszą poznać też komendy, którymi podopieczny będzie posługiwał się w przestrzeni domowej.

Ważnym elementem szkolenia na psa przewodnika jest też sprawdzenie jego predyspozycji – ważne, by zwierzę nie miało skłonności do zachowań agresywnych, było spokojne, opanowane i uważne. Pożądane cechy można by wymieniać bez końca, a to dlatego, że pies przewodnik będzie odpowiedzialny nie tylko za swoje życie, ale też za życie swojego podopiecznego.

O ile pierwsze miesiące szkolenia psy spędzają w specjalnych rodzinach zastępczych, to druga część przebiega w ośrodku, gdzie szlifuje się nabyte wcześniej umiejętności. Psy pozostają tam pod obserwacją psychologów i behawiorystów, których zadaniem jest jak najlepsze przygotowanie zwierząt do pracy, ale i dbanie o to, by była to dla nich przyjemność.