Aktualno┼Ťci :
Wamiz Logo

Reklama

Jakiej rasy s─ů psy przewodnicy? Jak wygl─ůda ich szkolenie?

pies przewodnik advice © Shutterstock

Zwykle, gdy s┼éyszymy has┼éo „pies przewodnik”, oczami wyobra┼║ni widzimy du┼╝ego, dobrze u┼éo┼╝onego psa, który jest specjalnie wyszkolony do tego, by bezpiecznie prowadzi─ç przez ┼╝ycie osob─Ö niewidom─ů. Ogólnie rzecz bior─ůc, to wszystko prawda – pies przewodnik musi przej┼Ť─ç specjalne szkolenie, aby wiedzie─ç, jak reagowa─ç na poszczególne komendy. Jak przebiega szkolenie psa-asystenta, co robi pies przewodnik i jak mo┼╝e on pomóc osobie niewidomej? Czy jest rasa preferowana w tym zakresie? Dowiedz si─Ö wi─Öcej.

Przez Małgorzata Lipska

Jak pies przewodnik pomaga osobie niewidomej?

labrador pies przewodnik
©Shutterstock

Kiedy pies przewodnik rozpoczyna prac─Ö z niewidomym, w pewnym sensie staje si─Ö jego oczami. G┼éównym celem pracy psów przewodników jest poprawa komfortu ┼╝ycia i podniesienie bezpiecze┼ästwa osób niewidomych. Z powodu bardzo trudnego zadania, jakie jest stawiane przed tysi─ůcami psów przewodników, wymaga si─Ö od nich okre┼Ťlonych cech, które umo┼╝liwiaj─ů wykonywanie tego trudnego zawodu. 

Co robi pies przewodnik?

Zakres pomocy, jak─ů przewodnik niewidomego s┼éu┼╝y cz┼éowiekowi, to kilkana┼Ťcie komend. Dzi─Öki nim pies mo┼╝e prowadzi─ç cz┼éowieka w wybranym kierunku, znale┼║─ç miejsce siedz─ůce, przej┼Ťcie dla pieszych, schody lub drzwi. Dzi─Öki d┼éugotrwa┼éemu szkoleniu i przystosowywaniu psa do nowych miejsc, pies przewodnik mo┼╝e asystowa─ç swojemu podopiecznemu nie tylko podczas poruszania si─Ö po miejscach dobrze znanych i cz─Östo odwiedzanych, ale te┼╝ nowych. Zadaniem psa jest omijanie przeszkód i znalezienie bezpiecznej drogi do wyznaczonego celu. 

Warto jednak pami─Öta─ç o tym, ┼╝e cz┼éowiek nie mo┼╝e w pe┼éni odda─ç si─Ö psu pod opiek─Ö. Pies przewodnik, chocia┼╝ profesjonalnie przygotowany i wyszkolony do wykonywania swojego zawodu, jest zwierz─Öciem, które mo┼╝e przejawia─ç nieprzewidziane zachowania w momencie, gdy poczuje strach. Nie wszystkie sytuacje da si─Ö przewidzie─ç, dlatego tak wa┼╝ne jest, aby niewidomy by┼é na tyle samodzielny, by by┼é w stanie za pomoc─ů bia┼éej laski lub przechodniów dotrze─ç do celu, kiedy jego przewodnik b─Ödzie mia┼é chwil─Ö s┼éabo┼Ťci.

Wa┼╝na jest tak┼╝e umiej─Ötno┼Ť─ç czytania sygna┼éów, jakie wysy┼éa zwierz─Ö – komunikacja mi─Ödzy psem i cz┼éowiekiem zwykle odbywa si─Ö przy pomocy spojrze┼ä, gestów, ruchów ogona czy uszu. W przypadku, kiedy w┼éa┼Ťciciel jest niewidomy, sytuacja jest utrudniona, co nie oznacza, ┼╝e opracowanie systemu komunikacyjnego w tej parze jest niemo┼╝liwe.

Aby wspó┼épraca pomi─Ödzy potrzebuj─ůcym pomocy cz┼éowiekiem, a przewodnikiem uk┼éada┼éa si─Ö pomy┼Ťlnie, konieczne jest stworzenie wi─Özi emocjonalnej. Oznacza to, ┼╝e tak jak w przypadku relacji z drugim cz┼éowiekiem, musimy o ni─ů dba─ç – przewodnik niewidomego to wci─ů┼╝ pies, który potrzebuje czu┼éo┼Ťci, akceptacji i zabawy.

Zajmuj─ůc odpowiednie stanowisko w relacji niewidomy-pies przewodnik gwarantujemy sobie zyskanie najlepszego przyjaciela, który b─Ödzie dba┼é o nasze bezpiecze┼ästwo podczas wspólnych wyj┼Ť─ç. Podczas dobierania psa przewodnika do osoby niewidomej bierze si─Ö pod uwag─Ö ró┼╝ne aspekty, które mog─ů mie─ç wp┼éyw na dopasowanie mi─Ödzy nimi. Chodzi m.in. o tempo poruszania si─Ö, charakter, a tak┼╝e fakt, czy osoba niewidoma ma dzieci lub inne zwierz─Öta i czy pies przewodnik b─Ödzie je tolerowa┼é. 

Jakiej rasy s─ů psy przewodnicy?

Rola psa przewodnika jest bardzo odpowiedzialna i trudna, dlatego wymaga okre┼Ťlonych cech, które umo┼╝liwi─ů efektywn─ů wspó┼éprac─Ö z cz┼éowiekiem. Jednym z najwa┼╝niejszych czynników przes─ůdzaj─ůcych o predyspozycjach do wykonywania zawodu przewodnika niewidomego jest podatno┼Ť─ç na szkolenie.

Podczas treningów kandydaci na przewodnika przyswaja─ç musz─ů ogromne ilo┼Ťci nowych umiej─Ötno┼Ťci, a tak┼╝e ─çwiczy─ç pos┼éusze┼ästwo, dlatego ta cecha ma kluczowe znaczenie. Wi─ů┼╝e si─Ö to tak┼╝e z ch─Öci─ů bycia blisko cz┼éowieka, stabiln─ů psychik─ů i odporno┼Ťci─ů na stres, a tak┼╝e brakiem sk┼éonno┼Ťci do zachowa┼ä agresywnych.

Na przewodników najcz─Ö┼Ťciej szkolone s─ů szczeni─Öta ras z grupy retrieverów, a wi─Öc labradory i golden retrievery, a to za spraw─ů mieszanki cech, o których wspomniano powy┼╝ej. To psy cenione za oddanie i przywi─ůzanie do swoich opiekunów, a tak┼╝e ich rodzinne usposobienie i cierpliwo┼Ť─ç. Nie oznacza to jednak, ┼╝e inne rasy nie maj─ů szans zaistnie─ç jako pies przewodnik. Wiele zale┼╝y od charakteru – dobrym przewodnikiem mog─ů by─ç tak┼╝e m.in.: owczarek niemiecki, border collie, a nawet poczciwy kundelek, czyli pies nierasowy. 

Jak wygl─ůda szkolenie na psa przewodnika?

owczarek niemiecki

Shutterstock / Owczarki niemieckie to doskonale sprawdzaj─ů si─Ö w roli psów przewodników

Szkolenie psa przewodnika trwa zwykle oko┼éo dwóch lat i rozpoczyna si─Ö jeszcze w okresie szczeni─Öcym. To najlepszy czas na kszta┼étowanie psiego charakteru i przyuczenie zwierz─Öcia do czynno┼Ťci, które umo┼╝liwi─ů mu w dalszym ┼╝yciu efektywn─ů prac─Ö. Rzecz jasna nie ka┼╝de szczeni─Ö mo┼╝e by─ç szkolone – wiele zale┼╝y od usposobienia, dlatego szczeni─Öta s─ů selekcjonowane pod wzgl─Ödem ruchliwo┼Ťci, spokoju, sk┼éonno┼Ťci do bycia pos┼éusznym i szkolonym.

Nie wybiera si─Ö szczeni─ůt l─Ökliwych, niech─Ötnych do kontaktu z cz┼éowiekiem. Nie bez znaczenia pozostaje równie┼╝ psie zdrowie – do pracy wybierane s─ů zwierz─Öta w pe┼éni zdrowe. Dyskwalifikuj─ůce s─ů natomiast problemy ze wzrokiem, s┼éuchem i uk┼éadem ruchu.

Szczeni─Öta ucz─ů si─Ö funkcjonowa─ç w przestrzeni miejskiej. S─ů przyzwyczajane do ró┼╝nych odg┼éosów, jakie mo┼╝na tam spotka─ç – dzi─Öki temu eliminuje si─Ö ryzyko sp┼éoszenia psa przewodnika w sytuacji ekstremalnej, np. st┼éuczki ulicznej, odg┼éosów jad─ůcego tramwaju, ha┼éasów ulicy, widoku du┼╝ych grup ludzi czy innych zwierz─ůt. Oprócz tego psy musz─ů pozna─ç te┼╝ komendy, którymi podopieczny b─Ödzie pos┼éugiwa┼é si─Ö w przestrzeni domowej.

Wa┼╝nym elementem szkolenia na psa przewodnika jest te┼╝ sprawdzenie jego predyspozycji – wa┼╝ne, by zwierz─Ö nie mia┼éo sk┼éonno┼Ťci do zachowa┼ä agresywnych, by┼éo spokojne, opanowane i uwa┼╝ne. Po┼╝─ůdane cechy mo┼╝na by wymienia─ç bez ko┼äca, a to dlatego, ┼╝e pies przewodnik b─Ödzie odpowiedzialny nie tylko za swoje ┼╝ycie, ale te┼╝ za ┼╝ycie swojego podopiecznego.

O ile pierwsze miesi─ůce szkolenia psy sp─Ödzaj─ů w specjalnych rodzinach zast─Öpczych, to druga cz─Ö┼Ť─ç przebiega w o┼Ťrodku, gdzie szlifuje si─Ö nabyte wcze┼Ťniej umiej─Ötno┼Ťci. Psy pozostaj─ů tam pod obserwacj─ů psychologów i behawiorystów, których zadaniem jest jak najlepsze przygotowanie zwierz─ůt do pracy, ale i dbanie o to, by by┼éa to dla nich przyjemno┼Ť─ç.