Aktualności :

Reklama

Zatwardzenie u kota: Jak zaradzić kocim zaparciom?

zatwardzenie u kota advice
© Shutterstock

Podobnie jak ludzie, koty również miewają zaparcia. Zatwardzenie to rzadsze niż zazwyczaj i utrudnione oddawanie stolca. Przyczyn zaparć może być wiele: mogą one mieć podłoże behawioralne, wynikać z błędów dietetycznych, bywają też objawem innych problemów zdrowotnych. Z poniższego artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny zatwardzenia u kota oraz jak pomóc pupilowi z tą niedogodnością.

Przez Aleksandra Moskal

aktualizacja dnia 21.07.2019, 22:23

Jakie mogą być przyczyny zaparcia u kota?

Na początku warto określić, jak często właściwie koty powinny się wypróżniać, bo u różnych gatunków zwierząt różnie to wygląda, z czego ludzie często nie zdają sobie sprawy. W przypadku kotów dorosłych, zdrowych, jedzących dobrej jakości karmę (mokrą, dobrze zbilansowaną i mięsną) wypróżnienie następuje raz na dzień lub raz na dwa dni. Stolec jest twardy, raczej suchy i bezwonny lub prawie bezwonny.

U kotów będących na diecie BARF (Biologically Appropriate Raw Food), czyli odpowiednio skomponowanej i zbilansowanej mieszance surowego mięsa, podrobów i mięsnych kości z suplementami, normą jest jedno wypróżnienie na dwa lub trzy dni. Stolec przy tej diecie ma podobną, a nawet bardziej zwartą konsystencję i zazwyczaj jest zupełnie bezwonny.

kot je z miski

Shutterstock

Problem zaczyna się więc, jeśli po pierwsze: podczas sprzątania kuwety zauważamy, że te normy zostały przekroczone, a po drugie kot swym zachowaniem wyraża, że ma kłopoty z oddaniem kału. Zwierzak może nam to oznajmiać w różny sposób, ale z pewnością powinny nas zaniepokoić wszelkie objawy bólowe, krew czy śluz obecne w kale lub wypróżnianie się poza kuwetą. W przypadku kupy znalezionej poza kuwetą, nie stresujmy dodatkowo zwierzaka krzykami czy karceniem – nie zrobił tego złośliwie. Może się również zdarzyć, że kot będzie wchodzić do kuwety i próbować się wypróżnić, ale nie będzie mu się to udawało. Skąd więc wynikają takie kuwetowe problemy?

Spożycie niestrawnych przedmiotów

Przede wszystkim, często dochodzi u kotów do spożycia niestrawnych przedmiotów i materiałów, które prowadzą do niedrożności jelit, a co za tym idzie – zaparcia. Takimi przedmiotami są najczęściej wszelkiego rodzaju kawałki tkanin, sznureczki, wstążki z prezentów, wędek i innych zabawek, plastikowe drobne części, rośliny. Jeśli zauważymy, że kot właśnie zjadł taki przedmiot, bądź też już widzimy jego koniec od strony odbytu, nie należy próbować samodzielnie pomagać zwierzęciu.

Ciągnąc taki sznurek czy wstążkę, można tylko uszkodzić jelita. Konieczna może okazać się interwencja chirurgiczna u weterynarza, zwłaszcza gdy ciało obce jest długie, zakończone ostrym brzegiem lub zauważamy poważne objawy bólowe albo krew. Jeśli kot zachowuje się normalnie, a spożyty przedmiot był niewielki, możemy skontaktować się telefonicznie z weterynarzem i postępować wedle jego zaleceń.

Nieodpowiednia dieta 

Do zaparcia u kota często dochodzi także przez skumulowane w jelitach włosy, czy raczej – zlizywaną sierść, popularnie nazywaną „kłaczkiem”. Zwykle do tzw. zakłaczenia dochodzi, gdy kot jest na nieodpowiedniej diecie i jego układ pokarmowy nie jest w stanie pozbyć się zebranej w nim sierści. Jeśli dieta jest odpowiednio wilgotna i tłusta, koty raczej nie miewają takich problemów. Warto posadzić specjalnie dla kota trawę, którą będzie mógł podgryzać. Pomoże mu w pozbyciu się zalegającej sierści.

W przypadku kotów, którym opiekunowie sami przygotowują posiłki lub zwierząt, które są dokarmiane, może pojawić się zatwardzenie spowodowane zbyt dużą ilością kości w diecie. Kości oczywiście są bardzo istotnym elementem jadłospisu i powinny się w nim znajdować (tylko w postaci surowej i zawsze z mięsem, nigdy gołe kości), ale bardzo ważne jest zachowanie odpowiednich proporcji z pozostałymi składnikami.

Przyczyny behawioralne

Przyczyny behawioralne związane z zatwardzeniem u kota wiążą się głównie z samą kuwetą. Pierwszą kwestią, na którą trzeba zwrócić uwagę, jest czystość kuwety. Wiele kotów nie wypróżni się do brudnej toalety. Ponadto trzeba pamiętać, że koty są zwierzętami kochającymi rutynę, powtarzalność, dlatego stres wywołany zmianami, takimi jak np. nowe zwierzę, nowy domownik, przeprowadzka, remont – może wywołać u kota zatwardzenie lub odwrotnie, biegunkę.

Czynniki zdrowotne

Zatwardzenia u kota wywołane czynnikami zdrowotnymi wynikają przede wszystkim z niedrożności lub osłabienia okrężnicy. Niedrożność okrężnicy może być spowodowana koprostazą rzekomą, zmianą ułożenia odbytnicy (nazywaną przepukliną kroczową), zaburzeniami umiejscowionymi w świetle jelita (guz, ziarniniak, zbliznowacenie, ciało obce w odbytnicy, wrodzone zwężenie) lub poza światłem jelita (również guz i ziarniniak, ale też ropień, zrośnięte złamanie miednicy, przerost gruczołu krokowego, torbiel gruczołu krokowego lub okołogruczołowa, powiększenie węzłów chłonnych lędźwiowych).

Osłabienie okrężnicy może być wywołane przez jakąś chorobę ogólną, na przykład hiperkalcemię, hipokaliemię, nadczynność tarczycy czy chorobę Chagasa. Zdarza się też, że wynika ono z miejscowego uszkodzenia nerwowo-mięśniowego, takiego jak uraz rdzenia kręgowego, uszkodzenie nerwu miednicznego, dysautonomia lub przewlekłe, masywne rozszerzenie okrężnicy powodujące nieodwracalne rozciągnięcie jej mięśniówki.

Kot może odmówić defekacji w przypadku, kiedy nie jest w stanie przyjąć odpowiedniej pozycji, a to może wynikać z problemów ortopedycznych lub neurologicznych.

Działanie leków 

Zatwardzenie u kota może też być wywołane czynnikami jatrogennymi, czyli takimi, które są następstwem leczenia i działań lekarza. Tutaj zwraca się uwagę na leki takie jak opiaty (środki psychoaktywne), sukralfat (działanie osłaniające na błonę śluzową żołądka), baryt (środek wykorzystywany jako kontrast w diagnostyce obrazowej) czy leki antycholinergiczne. Inną przyczyną zaparcia może być ciężkie odwodnienie.

W jaki sposób zdiagnozować zaparcia?

Lekarz weterynarii z pewnością będzie przeprowadzał wywiad z opiekunem kota. W wywiadzie będzie próbował dojść przyczyn jatrogennych, dietetycznych, środowiskowych i behawioralnych. Weterynarz może przeprowadzić badanie kału i badanie rektalne. Konieczne może okazać się badanie biochemiczne surowicy krwi lub USG. Wskazaniem jest także kolonoskopia, jeżeli w badaniu palpacyjnym przyczyna nie była możliwa do ustalenia. 

W jaki sposób pomóc kotu z zaparciami?

W zależności od tego, jaka jest przyczyna zaparć, można kotu pomóc na różne sposoby. Zwykle pierwszą czynnością jest podanie oleju parafinowego, który ułatwi wypróżnienie. Należy jednak albo dać zrobić to lekarzowi weterynarii, albo doświadczonej osobie, gdyż łatwo doprowadzić do zachłyśnięcia się kota olejem. Konieczna może okazać się wlewka doodbytnicza i usunięcie zalegających mas kałowych.

W przypadku błędów dietetycznych, należy przeanalizować zbilansowanie domowych posiłków, w tym udziału kości w diecie.

W przypadku kota zakłaczonego, pomocne okaże się posadzenie trawy, którą będzie mógł podgryzać, lub dodanie do karmy odrobiny zwierzęcego tłuszczu – na przykład masła lub smalcu (bez dodatków w postaci soli, cebuli, skwarków czy innych!). 

Jeśli kociak nie załatwia się z przyczyn behawioralnych, należy znaleźć źródło problemu i je wyeliminować. Kot zawsze musi mieć dostęp do kuwety. Kuweta powinna być odpowiednich wymiarów, aby kot mógł się tam zmieścić i obrócić bez problemu; najlepiej odkryta. Problem może też stanowić umiejscowienie kuwety – jeśli kot nie jest nią zupełnie zainteresowany, znajdźmy dla niej inny kąt w domu. Praktyczne jest też posiadanie dodatkowej kuwety w przypadku kotów, które niechętnie korzystają z nawet lekko zabrudzonej toalety. 

Jeśli okaże się, że zatwardzenie u kota jest spowodowane stresem, należy mu zapewnić spokój i komfort. Warto dbać o zabawę z zachowaniem zachowanie ciągu łowieckiego, odpowiednią dietę, zmęczenie psychofizyczne kota i rutynę każdego dnia (np. posiłki o tych samych godzinach). Dodatkowo można zastosować preparaty z tryptofanem, który działa delikatnie wyciszająco, lub kocie feromony w formie obróżki feromonowej czy w dyfuzorze podłączanym do gniazdka. W razie problemów zdrowotnych konieczne będzie włączenie odpowiedniego leczenia lub nawet interwencja chirurgiczna. 

Źródła:
1.    R. W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby wewnętrzne małych zwierząt, Tom 1, Wydawnictwo Edra Urban&Partner, Wydanie 5, Wrocław 2016.
2.    M. Ceregrzyn, M. Kurska-Krasztel, Przewlekłe zaparcie i okrężnica olbrzymia u kotów – problem w codziennej praktyce, Magazyn Weterynaryjny, 15/03/2018.
3.    M. Scherk, Wszystko zablokowane – jak „odetkać” kota z zaparciem?, Magazyn Weterynaryjny, 14/03/2018.